Współczesny plan Terespola- wrzesień 2013r.
W przybliżeniu na obszarze tym (czarny prostokąt) znajdował się stary Terespol. Wraz z wybudowaniem wielkiej twierdzy w Brześciu Litewskim (1830-1842) Terespol przesunięto- a nowy ,zlokalizowano od unickiej cerkwi w kierunku zachodnim. Dotychczasową zabudowę miasta przekształcono w esplanadę- teren nie zabudowany, doskonale widoczny, znajdujący się w bezpośrednim oddziaływaniu twierdzy.
Plan starego Terespola z 1801 roku.
Z Rynku wychodzą trzy gościńce-warszawski w kierunku zachodnim, brzeski w kierunku wschodnim i w południowo zachodnim-kodeński.
Na planie tym nr.-1 pałac Flemminga, nr.2- Rynek z Ratuszem, nr. 3-Kościół i klasztor Dominikanów, nr.4- Cerkiew Unicka, nr.5 Synagoga.
Mapa z pierwszej połowy XIX wieku.Drogi wychodzące z Terespola .
Z dawnego Terespola zachowała się Cerkiew Unicka z 1745roku. Obecnie Prawosławna.
Dwa czerwone prostokąty- Prochownia ceglana koło przejścia granicznego i Prochownia betonowa w Terespolu. Okręg-rozwidlenie dróg.
Mapa Terespola i okolic z 1923 r -WIG.
Obecny zachowany fragment drogi Traktu Kodeńskiego- długości około1km .Szerokość drogi około 6 m. Rozpoznać można nasyp i po obu stronach rowy przydrożne. Droga w tym przypadku, to zarośnięty pas roślinności po lewej stronie. Spojrzenie od Cerkwi w kierunku ulicy Łąkowej ( Wołoczki)
Ten sam fragment drogi widziany od ulicy Łąkowej w kierunku Cerkwi.
Foto zrobione wczesną wiosną tego roku. W prześwicie drzew widoczna kopuła Cerkwi.
W paru miejscach zauważalne są poprzeczne obniżenia drogi co mogłoby świadczyć ,że przepływały tutaj stałe lub okresowe cieki wodne a nad nimi znajdowały się mosty.
Część drogi która przypuszczalnie pierwotnie mogła być Traktem Kodeńskim. W ramach pierścieniowej rozbudowy twierdzy, w latach 1883-1888 Rosjanie pobudowali dwa forty po zachodniej stronie Bugu. Zapewne w parę lat później do 1894 wybudowali ceglano- ziemną prochownię koło obecnego drogowego przejścia granicznego z Białorusią. Następnie wybudowali drogę forteczną od tej prochowni do Fortu VI Terespol- około 3 km na południe od miasta. W trakcie planowania drogi fortecznej zapewne zaadoptowali pasujący fragment starego Traktu Kodeńskiego. Przypuszczalnie, w przybliżeniu byłby to odcinek - od końca ulicy Łąkowej od południa, na ukos do pierwszego rozwidlenia dróg za obecnym rondem w kierunku Kodnia.
Solidny, betonowy most na dawnej drodze fortecznej. Dziś nie używany, prowadzący donikąd .
Przypuszczalny dawny wylot- między drzewami Traktu Kodeńskiego do współczesnej drogi wojewódzkiej- rozwidlenia w kierunku na Kodeń, Terespol i Fort VI.
Droga wojewódzka z Terespola w kierunku Kodnia w miejscu rozwidlenia dróg. Poprzednio była to droga forteczna łącząca Fort VI Terespol z Fortem VII Łobaczew. Poboczem tej drogi biegła rosyjska kolejka wąskotorowa z betonowej Prochowni w Terespolu do Fortu VI.
Z rozwidlenia dróg-obecny stan drogi do Fortu VI.
Stare słupki drogowe na rozwidleniu dróg.
Tekst i foto: K.Niczyporuk.
