Cenny podarek.

Po długich i usilnych staraniach dotarł do nas cenny podarek,"zabytek" techniki- dźwig bramowy.
Wstępnie możemy stwierdzić, że jest to stare około stuletnie urządzenie mechaniczne służące do przemieszczania ładunków w pionie i poziomie. Urządzenie było na trwale zamocowane do podłoża. Nie poruszało się po szynach. Najczęściej było na wyposażeniu dużych składów i ramp przeładunkowych.

Główne części dźwigu to:
- most bramowy,
- mechanizm podnoszenia i opuszczania,
- wyciągnik z przekładnią kół zębatych.

Po zakonserwowaniu i  przygotowaniu podłoża zamierzamy dźwig ustawić na bocznicy kolejowej przy Prochowni. Są tu dwa tory ze starymi szynami Kruppa, niemiecka szprychowa oś kolejowa wydobyta z rozlewiska Bugu, przęsła kolejki wąskotorowej-typ rosyjski o rozstawie osi 750 mm i niemieckiej o rozstawie 600mm.
 Sądzimy, że ten cenny dar wzbogaci ekspozycję kolejową i zachęci wiele osób do obejrzenia starego, a zarazem nowo podarowanego eksponatu.

Foto: Ł.Matwiński

 Foto;K.Korneluk.

Rozładunek elementów dźwigu bramowego na bocznicy kolejowej przed Prochownią.

 Znaki fabryczne-prawdopodobnie-FRIDENSHUTTE N.34 (Huta Pokój Ruda Śląska).Ten znak dominuje na elementach dźwigu.

Na szynach znajdujących się w górnej części mostu bramowego  znak fabryczny.Prawdopodobnie-P.K.P.  ? 1929 TYP 6 KRÓL.HUTA.- ( Królewska Huta w Chorzowie-od 1802r).

Opracował i pozostałe foto;K.Niczyporuk

Rocznica bitwy.

W tym roku mija 220 rocznica Bitwy pod Terespolem. Ponieważ w hasłach na ten temat spotyka się wiele przeinaczeń spróbujmy uporządkować istotne fakty.
     Podczas insurekcji kościuszkowskiej wojsko polsko-litewskie broniło wschodnich granic kraju, a we wrześniu 1794r. - linii rzeki Bugu. Wykonując te zadania w dniu 17 września 1794 polska Dywizja gen.Karola Sierakowskiego stoczyła bój z Korpusem rosyjskim gen. Aleksandra Suworowa pod Krupczycami- na Białorusi. Polacy zostali zmuszeni do opuszczenia tej pozycji i  przy stracie ponad dwustu  żołnierzy wycofali na zachodnią stronę Bugu.
 Na odpoczynek  dowództwo wyznaczyło obóz nieopodal Terespola. W dniu 19 września 1794 ten sam Korpus gen.Suworowa, w sile 12 tysięcy żołnierzy przeprawił się na zachodni brzeg Bugu. Przeprawa nastąpiła dwoma dogodnymi brodami poniżej Brześcia Litewskiego.
 W godzinach porannych doszło do bitwy pod Terespolem. Generał Sierakowski zdawał sobie sprawę, że w tak niekorzystnym położeniu terenowym i wobec silniejszego przeciwnika nie ma szans. Jego Dywizja w tym czasie liczyła 5-tysięcy żołnierzy. Nakazał odwrót. Oddziały polskie broniły się dzielnie. Wycofały się w kierunku północno -zachodnim na wsie Łobaczew, Lechuty, groblę koroszczyńską (nie kobylańską) Koroszczyn i Dobryń Duży. Około godziny14:00  rozbite oddziały polskie przekroczyły rzekę Krznę. Pościg się urwał. W tym czasie bitwa wygasła. Oddziały te-ok.tysiąc żołnierzy wraz z dowództwem skierowały się w stronę Janowa Podlaskiego, a następnie Łosic. Straty polskie były bardzo duże, poległo parę tysięcy żołnierzy, a część wzięto do niewoli, stracono 26 armat.
       Bitwę pod Terespolem gen.A. Suworow stoczył według ówczesnych założeń rosyjskiej doktryny wojennej. W swej karierze wojskowej stosował on twardą zasadę walki-nadejście i atak. Działania te były poprzedzone rozpoznaniem. Nadejście było zdecydowane prowadzone wszystkimi siłami z zachowaniem odwodu pozostawionego do decydującego uderzenia. Atak był szybki, skoncentrowany i w określonym miejscu przygotowany do wykonania śmiertelnego ciosu. Dominującą zasadą był dwuskrzydłowy manewr okrążający i zajście od tyłu prowadzone przez kawalerię. Bardzo istotnym środkiem działania było zaskoczenie. To każdy skuteczny fortel, niespodzianka wysoce pożądana, aby  dezorganizować i złamać obronę przeciwnika. Zaskoczenie to skrytość zamiarów i działań, czasu ataku, wybór terenu, trudne warunki atmosferyczne- ulewny deszcz, mgła, śnieżyca. Atak nocą ale i wciągu dnia zmuszając przeciwnika do przyjęcia boju twarzą do słońca i w ten sposób narażając go na oślepienie.(Pod Terespolem). To szybkie niespodziewane przemarsze, sprawne forsowanie rzek i natychmiastowa gotowość odparcia przeciwnatarcia po drugiej stronie rzeki .Zaskoczenie to maskowanie sił własnych oraz zwodzenie przeciwnika.
Dywizja polska została rozbita, to jednak nie została zniszczona. Po ponownym przeformowaniu wzięła udział w bitwie pod Maciejowicami.
   Sam Suworow twierdził tak: "Odsuwany wróg- niepowodzenie. Odcięty, otoczony i rozgromiony- to jest zwycięstwo".
 Po rozbiorach Rzeczypospolitej-1795 r oddziały polskie ponownie spotkały się z wojskami Suworowa w bitwie pod Trebbią- w 1799 r.Polscy legioniści gen.Dąbrowskiego wchodzili w skład wojsk francuskich. Ich dowódcą był młody gen.A.Macdonald(1765-1840) późniejszy marszałek Francji który powiedział -"Byłem młody podczas walk przy Trebbi.Ta porażka mogłaby mieć zgubny wpływ na moją karierę. Uratowało mnie tylko to, że pogromcą moim był Suworow."

1https://dlib.rsl.ru/viewer/01002861425#?page=1  Na tej stronie jest zamieszczony-
"Album z pól bitew A.Suworowa w 1794 r". Zdjęcia do albumu zostały wykonane zimą 1899-1900 r.Album jest bardzo ciekawy.Zapraszam do obejrzenia.

Przemarsz Dywizji gen.K.Sierakowskiego z miejscowości Krupczyce do Terespola.Foto A.Rymaszewski

 Rzeka Bug. Na odcinku między wsiami Michalków- Murawiec, na południe od Brześcia Litewskiego, znajdowały się brody, którymi wojska rosyjskie przeszły na zachodnią stronę rzeki.

 Generał Karol Sierakowski (1752-1820) na obrazie S.Kozaka.

  Podobizna A.W.Suworowa (1729-1800) na banknocie Naddniestrza-1994r.

 Bitwa pod Terespolem.Obraz S.Kozaka.

Inscenizacja Bitwy pod Terespolem- przeprowadzona w 2008r. Foto.A.Rymaszewski.

Inscenizacja Bitwy pod Terespolem- przeprowadzona w 2008r.Foto.A.Rymaszewski.

 Odwrót Dywizji gen.K.Sierakowskiego w kierunku wsi- Łobaczew, Lechuty, groblą koroszczyńską,Koroszczyn i dalej. Foto .A.Rymaszewski.

 Grób gen.Karola Sierakowskiego-płyta leżąca poziomo, na Cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie. Foto: Ł.Matwiński.

Przed odsłonięciem pomnika-21.09.2014r.

Napis na bocznej stronie  pomnika .
Rocznicę insurekcji kościuszkowskiej i  bitwy pod Terespolem upamiętniono odsłonięciem w centrum

miasta pomnika-Tadeusza Kościuszki.

Opracował i pozostałe foto: K.Niczyporuk

Kolejny dodatek.

Na wniosek Koła - przy  wsparciu i pomocy Burmistrza Miasta Terespol i konserwatora zabytków, Prochownia uzyskała kolejne uzupełnienie. Są to trzy nowe wyciągi wentylacyjne ustawione na koronie obiektu.
      Od czasu gdy sprawujemy opiekę nad  zabytkiem głównym problemem jest jego nadmierne zawilgocenie. Jedynym z bardziej skutecznych sposobów jego zmniejszenia jest przywrócenie sprawnej wentylacji. Dotychczasowa wentylacja  była niewydolna i zawodna. Stąd też nasze starania, aby ten stan zmienić i poprawić. Obecne  wyciągi wykonane zostały z grubej blachy stalowej. Przytwierdzone są do betonowych krawędzi luków wentylacyjnych. Wysunięte na wysokość półtora metra nad powierzchnię  korony.
     Sądzimy, że wcześniej dokonane uszczelnienie korony,  montaż stolarki drzwiowej i okiennej oraz instalacja nowych wyciągów wentylacyjnych zapewnią sprawniejszą wentylację, a tym samym zmniejszą zawilgocenie obiektu.

 Luk wentylacyjny- widok z galerii wentylacyjnej w górę na koronę obiektu.

 Luk wentylacyjny-widok z galerii wentylacyjnej.

 Stare przykrycia luków wentylacyjnych na koronie.

 Luk północny- częściowo odsłonięty, foto z okresu uszczelniania korony.

 Luk środkowy.

 Luk południowy.

 Transport na koronę trzech nowych wyciągów  wentylacyjnych - 07.08.2014r.

 Nowe wyciągi wentylacyjne Prochowni w Terespolu.

Opracował i foto: K.Niczyporuk

Odtworzony element.

Obecnie próbujemy odtworzyć jedn z dwóch występów ziemnych naszej Prochowni. Gdy spojrzymy na stare zdjecia,szkice, plany lub dobrze zachowane prochownie to zauważymy, że na obu końcach ściany frontowej znajdowały specjalnie uformowane występy ziemne -orylony. Przybierały one kształt zaokrąglonego półstożka. Chroniły  ścianę od ognia ukośnego i dodatkowo były elementem wzmacniającym konstrukcję obiektu.

Widok Prochowni na tablicy obok bramy wjazdowej.

Południowy koniec ściany frontowej.

Ta ściana po wykonaniu izolacji.

Usypana ziemia wokół ściany.

Podwyższenie izolacji.

Dalsze prace ziemne.

Nasyp ziemny-spojrzenie od południa.

 Stan na dzień-18.09.2014r.

Modernizacja lica Prochowni.Foto;11.11.2025r.

 Po pierwszych opadach śniegu,19-20.11.2014r.

Stary bruk przed ścianą frontową .

Ściana frontowa.

Opracował i foto;K.Niczyporuk